Klątwa pustej kartki – 7 sposobów jak pokonać niemoc twórczą

Nie mogę nic wymyślić! Pewnie wiele razy naszła cię taka myśl. Nieważne, czy to początek, środek czy zakończenie powieści. Zawsze może przydarzyć ci się epizod niemocy twórczej. Zachowaj spokój i nie poddawaj się. Na szczęście są sposoby, by temu zaradzić...

Wyobraź sobie swój umysł jako wielkie zamczysko, pełne długich korytarzy, pięknych komnat, ale też ponurych zakamarków. Jak każdy szanujący się zamek, twój umysł posiada dozorcę, który sprawuje pieczę nad kluczami do komnat i sal.

Dozorca zna każdy centymetr kwadratowy zamku. Nie mają przed nim tajemnic pomieszczenia gospodarcze, składziki, piwnice, strych, a nawet tajemne przejścia. Problem w tym, że w przeciwieństwie do typowych zamków, ty, jako właściciel, nie masz nad swoim dozorcą żadnej kontroli.

Mózg ludzki jest nieprawdopodobnym organem. To, co sobie teraz myślisz (nawet jeśli jednocześnie sporządzasz listę zakupów, układasz plan raportu i wspominasz wakacje na Krecie) to tylko ułamek tego, co faktycznie jest teraz analizowane, przetwarzane i magazynowane w twojej pamięci długotrwałej. Niestety na bieżąco (a zwłaszcza, gdy akurat tego potrzebujesz) nie masz dostępu do wszystkich jego zakamarków.

Skorzystaj z banku pomysłów

Jednym z częstych błędów nowicjusza w pisaniu jest poleganie na własnej pamięci. Dostrzegasz jakąś ciekawą osobę, podsłuchujesz intrygujący fragment rozmowy, słyszysz ciekawą historię  – i wydaje ci się, że wspomnienie o nich pozostanie ona w twojej pamięci. Być może, ale twój dozorca schowa je głęboko w piwnicy umysłu i pójdzie na papierosa akurat wtedy, gdy będziesz chciał się do nich dostać. Tak samo (a nawet niestety częściej) dzieje się z „genialnymi pomysłami”.

W jednym z poprzednich wpisów pisałam, że warto stworzyć swój bank pomysłów. To niesłychanie pożyteczne (choć niedoceniane) narzędzie dla pisarza. Jeśli akurat nie masz weny, to niezależnie od tego, czy dopiero szukasz pomysłu na nową powieść, czy jesteś w trakcie pisania i utknąłeś w martwym punkcie – możesz sięgnąć do tajemnego zeszytu, segregatora lub pliku i poszukać inspiracji.

Bądź w ruchu

Wsiądź do autobusu lub tramwaju (samochód, ze względów bezpieczeństwa odpada, chyba że masz szofera). Wybierz się na przejażdżkę i obserwuj obrazy zmieniające się za oknem, pozwalając myślom płynąć swobodnie. Nie czytaj, nie przeglądaj telefonu, nie odpowiadaj na smsy. Możesz jednocześnie słuchać muzyki, która dodatkowo pobudzi twój mózg. Zdziwisz się jak wiele może przyjść do głowy w trakcie, nawet krótkiej, podróży.

Wprowadź się w nastrój

Czy wiesz, że istnieje narzędzie, które może intensywnie oddziaływać na twój umysł, uruchamiać wyobraźnię i zwiększać kreatywność? Znasz je dobrze. Tym czymś, jest muzyka.

Zastanów się, czym byłby mroczny thriller, kryminał, albo horror bez dramatycznej, trzymającej w napięciu muzyki? Czy komedia romantyczna wzruszałaby tak, gdyby bohaterka nie wspominała szczęśliwych chwil z ukochanym w akompaniamencie lirycznej ballady? A czy sceny bitew w filmie wojennym byłyby wystarczająco podniosłe, bez odpowiednio dobranej muzyki? No właśnie.

Nie ma znaczenia, czy wybierzesz muzykę instrumentalną czy utwory z wokalem. Ani czy to będzie rock, hip hop, czy Beethoven – ważne, by to, czego słuchasz pasowało do klimatu twojej opowieści.

Wykorzystaj muzykę do wprowadzenia się w nastrój, a słowa popłyną same.

Popełniaj błędy

Lepiej napisać dwie strony źle, niż nie napisać żadnej.

Może myślisz teraz „po co mi dwie złe strony?”, ale wiedz, że zarówno dla twojej opowieści, jak i dla twojej psychiki jest niezmiernie ważne, by poruszać się do przodu. Za wszelką cenę.

Farmazony lub niezręczne, kanciaste zdania zawsze możesz potem poprawić (i tak ciągle coś poprawiasz, przyznaj się!), a gdy trochę się rozpiszesz może spłynie na ciebie nowa porcja weny.

 

Uruchom ciąg skojarzeń

Oglądałeś film animowany „W głowie się nie mieści”? Jest to historia dorastania dziewczynki, opowiadana z perspektywy wnętrza jej głowy. W jednej ze scen bohaterowie (grupa stworków, która zarządza umysłem małej bohaterki) trafia do olbrzymiego archiwum, gdzie zmagazynowane leżą wspomnienia. Te bliższe i te ważniejsze wciąż stoją na półkach, ale ekipa sprzątaczy regularnie usuwa stare lub niepotrzebne wspomnienia, zrzucając je do wielkiej przepaści, z której nie ma już powrotu. Oczywiście dziewczynka nie zdaje sobie z tego sprawy, bo cały proces dzieje się w zakamarkach jej świadomości. Ty też na pewno masz mnóstwo ciekawych rzeczy do powiedzenia, tylko po prostu w danej chwili nawet o tym nie wiesz.

Jak możesz dogadać się ze swoim naburmuszonym dozorcą i namówić go, żeby udostępnił ci rzadko używane części zamku? Spróbuj wykonać kilka prostych ćwiczeń i uruchomić ciąg skojarzeń.

Wejdź do wody

Nie, to nie żart. Pamiętasz Archimedesa i jego słynną kąpiel w wannie?
No dobra, wiem że tam chodziło trochę o co innego ale to naprawdę działa :)!

Może to kwestia wilgotności powietrza, delikatnych doznań skóry czy łagodnych szumów i plusków, które towarzyszą kąpieli, ale z jakiegoś powodu obecność wody sprzyja myśleniu. Wielu pisarzy bierze kąpiel lub idzie popływać, gdy cierpi na niemoc twórczą. Spróbuj i ty!

Odpuść sobie

Jeśli nic nie pomaga, dozorca wyskoczył na piwo i nie wraca od czterech dni, a ty czujesz, że utknąłeś w martwym punkcie, zastanów się, czy twój umysł nie potrzebuje po prostu odpoczynku. Zmień otoczenie, wyjdź na spacer albo spotkaj się z ludźmi i staraj się przez jakiś czas nie myśleć o twojej książce. Daj jej odpocząć przez kilka dni, lub do momentu, gdy poczujesz, że jesteś gotowy.

Nie martw się, twój mózg cały czas analizuje i przetwarza w tle to co napisałeś i to co powinieneś dalej pisać. Niewykluczone, że nowe pomysły, albo rozwiązanie trudnego problemu wpadną ci do głowy w najmniej spodziewanym momencie.